Je stappen op de twaalf treden

Uitgeverij Marmer BV, 2016

Dit boek is het autobiografisch relaas van journaliste en schrijfster Dolores Thijs over het verlies van haar oudste zoon John. Het verhaal begint met de kerstvakantie van een doodgewoon, gelukkig gezin met drie kinderen. Op de dag voor kerst gaat de 13-jarige John met een vriendje naar het zwembad, terwijl zijn moeder zich voorbereidt op kerstavond. Traditioneel wordt kerstavond door het gezin gevierd met uitgebreid eten en cadeautjes voor iedereen onder de kerstboom. Die dag slaat het noodlot toe als John en zijn vriendje verdrinken in het zwembad. Het zwembadpersoneel heeft de afzuiginstallatie voor sluitingstijd al aangezet en de kinderen worden onder water vastgezogen aan een rooster. Dolores beschrijft treffend de grote schok, de confrontatie met haar dode kind in het ziekenhuis en de onwerkelijke dagen die volgen.

Op 31 december wordt John begraven. De titel van het boek verwijst naar het ontroerende gedichtje dat Dolores voor de afscheidsdienst van haar zoon schreef. Op oudjaarsavond breekt voor het gezin een nieuwe tijdrekening aan, voor altijd is er sprake van vóór John en ná John. In de woorden van Dolores Thijs begint dan “het Jaar Nul “.

Aangrijpend en herkenbaar wordt de confrontatie van Dolores en de andere gezinsleden met het diepe verdriet en gemis beschreven vanuit het gezichtspunt van Dolores. Het gevoel dat John nog ieder moment binnen kan stappen, zijn vriendjes die langs fietsen en niet meer aan de deur komen. Het steeds weer de tafel voor vijf personen in plaats van vier dekken. De onmogelijkheid voor de ouders om weer te gaan werken en de onmacht om als gezinsleden met elkaar het verdriet te delen. De verdoving, de totale wanhoop en het gevoel nooit meer gelukkig te kunnen worden. De vroeger zo vanzelfsprekend fijne momenten met het gezin als verjaardagen en vakanties die voorgoed veranderd zijn. De angst om haar andere twee kinderen. De wereld buiten het gezin die gewoon door draait alsof er niets is gebeurd.

Dolores zoekt hulp bij een therapeut. Ze beschrijft hoe ze voor de eerste keer – met lood in de schoenen – een bijeenkomst van (toen nog) VOOK bezoekt. Uiteindelijk wordt Dolores aangespoord om over haar zoon te gaan schrijven en hoewel haar dat aanvankelijk zeer zwaar valt, is dat uiteindelijk wat haar op de been houdt en weer richting geeft. Ook steekt zij energie in het onderzoeken en aan de kaak stellen van de veiligheid in zwembaden, omdat zij niet wil dat ook andere kinderen verdrinken door falend toezicht.

En dan, aan het eind van het Jaar Nul, dat ondanks alles toch voorbij is gegaan, wordt het opnieuw kerstavond. Geen kerstsfeer meer voor het gezin, maar wel het besef voor Dolores dat ze door moeten en dat ze weer een gelukkig gezin wil. Een voorzichtig en aarzelend nieuw begin. Ze gaat ervan uit dat ze het gaan redden.

In het korte laatste deel van het boek met de titel “Naschokken” vertelt Dolores hoe het in de jaren daarna verder ging. De impact van de dood van John blijft altijd voelbaar en heeft alle gezinsleden voorgoed veranderd. Het huwelijk van de ouders blijft uiteindelijk niet in stand en de verdere levensloop van de twee andere kinderen is voor altijd beïnvloed door het ongeluk. Wat blijft is de liefde van Dolores voor en de verbondenheid met haar drie kinderen.

Dit boek verscheen dertig jaar geleden voor het eerst onder een andere titel en in 2016 in een herziene uitgave. Het verhaal is zeer herkenbaar en troostend voor lotgenoten. Dolores Thijs verwoordt helder hoe ingrijpend het leven voor altijd verandert voor ouders, broers en zussen na de dood van een kind. Het is een goed geschreven boek dat door de toegankelijke stijl ook lezenswaardig is voor mensen uit de omgeving van een rouwend gezin.