Boekrecensie: Doorleefboek

Uitgeverij In de Wolken, 2018

Wat het eerst opvalt als je dit boek doorbladert, is de mooie vormgeving en de sympathieke illustraties. De vier dieren op de omslag omhelzen elkaar liefdevol. Het boek is bedoeld om kinderen die een naaste hebben verloren te helpen in hun rouwproces. De schrijver van het boek is Ellen Dreezens, zij verloor zelf als kind haar beide ouders. Ze werkt als psycholoog, rouwcoach en docent. Er zitten twee boeken in de band: een voor de kinderen en een voor de hulp-volwassene; iemand die het kind zelf aanwijst, bij voorkeur een vertrouwenspersoon buiten het gezin.

Het deel voor het kind is een werkboek met verhalen, opdrachten en oefeningen. De verhalen gaan over vier dieren die te maken krijgen met verdriet, boosheid, schuld of schaamte, en gevoelens van anders-zijn. Stap voor stap leren kinderen deze emoties te herkennen en ook te benoemen bij zichzelf.

Er zitten opdrachten in het boek die gericht zijn op herdenken zoals ‘Ga op zoek naar dingen die je doen denken aan degene die je mist’. Bij de ‘Detective opdracht’ bedenk je vragen over dingen die je nog niet wist van de overledene. Had hij/zij vroeger een huisdier? Waar is hij/zij geboren? Prachtig idee om op die manier een nog completer beeld te krijgen van de overledene. Ook een mooie en nuttige opdracht is ‘Een doos met twee kanten’. Versier een doos waarbij de buitenkant gaat over hoe je je laat zien aan de wereld en de binnenkant over hoe je je voelt. Gaandeweg zijn de opdrachten meer gericht op de omgeving zoals ‘De hulpcirkel’, over hoe anderen jou kunnen helpen en ook andersom, hoe jij anderen kunt helpen.

Er staan vier oefeningen in het boek die Oase-oefeningen worden genoemd, ze zijn gebaseerd op de Oase methode van Millie Grenough en ze gebruiken mindfulness als basis. Het gaat over omgaan met gevoelens en ontspanning. Door de beknopte en duidelijke beschrijvingen zijn ze makkelijk toepasbaar.

Het deel voor de hulp-volwassene heeft een voorwoord van verliesdeskundige Manu Keirse. Er staat achtergrondinformatie in over de opdrachten en natuurlijk over het rouwproces zelf. Zo wordt er verteld dat mensen die rouwen zich innerlijk als het ware in twee werelden bevinden (een theorie van de psychologen Stroebe en Schut). De ene wereld is die van het verlies: mensen voelen zich verdrietig, boos of angstig. De andere wereld is die van herstel: hier ligt de focus op je plek weer vinden in de wereld. In het begin zijn mensen meer in de wereld van het verlies, later bewegen ze meestal meer richting de wereld van herstel. “De beweging van de wereld van verlies en de wereld van herstel duurt een leven lang, maar wordt minder intensief.”

Ook interessant is de theorie over de groeimindset en vaste mindset van psycholoog Carol Dweck. Sommige kinderen (en ook volwassenen) denken bij het doen van iets moeilijks: “Dit kan ik nog niet, maar de volgende keer lukt het wel.” Andere kinderen denken eerder: “Ik heb gefaald, dit kan ik helemaal niet.” Over het algemeen zijn mensen met een groeimindset gelukkiger. Het fijne is dat deze mindset valt aan te leren door veel te oefenen.

Door de toon van het deel voor de kinderen denk ik dat het Doorleefboek het meest geschikt is voor kinderen van zes tot tien jaar, maar feitelijk is de inhoud leeftijdloos: iedere rouwende kan er baat bij hebben dingen te doen als een gedenkplek inrichten en oefeningen te doen om weer meer in je kracht te staan. Stap voor stap het rouwproces doorlopen tot je sterker bent en weer de wereld in kunt gaan.

Elle Lepoutre