Boekrecensie: Wat is er gebeurd? Verlies, rouw en een zoektocht naar zingeving

Uitgeverij Zilt, 2023

Op zondagochtend 1 oktober 2017 komt de politie bij Joke Roelfsema aan de deur om haar te vertellen dat haar zoon Michiel is overleden. Negen dagen eerder had hij nog zijn 21^e verjaardag gevierd met een groot diner voor vrienden en vriendinnen bij Joke thuis. Joke schrijft aangrijpend over de grote schok en de zoektocht naar antwoorden wat er precies met Michiel is gebeurd. Was het wel een ongeluk? Na een uitgebreid politieonderzoek blijkt dat er nooit 100% duidelijkheid zal komen. Een noodlottig ongeval onder invloed van cannabis is de conclusie waar ze het mee moet doen.

Joke schrijft eerlijk en open over de zware periode van de eerste jaren zonder Michiel en hoe het verlies haar hele leven tekent. Eerst staat ze in een soort overlevingsstand, maar als de harde realiteit steeds meer binnenkomt, wordt het gemis groter en vraagt ze zich wanhopig af hoe ze verder moet en zoekt ze hulp.

Ze werkt als leidinggevende in de zorg en haar eerste reactie is om te stoppen met werken, omdat ze dat niet meer kan. Haar leidinggevende weet haar daarvan te weerhouden en zoekt, steeds in verbinding met haar, naar wat haar behoeften zijn. Dat leidt er uiteindelijk toe dat Joke beroepsmatig een heel nieuw pad inslaat. Ze gaat collega’s coachen die met rouw en verlies te maken hebben en vindt daar nieuwe zingeving in. Gedreven gaat ze opleidingen volgen en uiteindelijk start ze haar eigen bedrijf als rouwcoach. Ze ondersteunt nu mensen die met rouw en verlies te maken hebben en organisaties en teams die willen weten hoe om te gaan met een rouwende medewerker. Ruimte en ondersteuning op het werk is zo belangrijk om de draad weer op te kunnen pakken. Rouw is geen ziekte en hoort bij het leven.

Voor Joke betekent haar zoektocht ook groei, zingeving en een nieuw perspectief. Wat niet wegneemt dat de pijn om het verlies van Michiel blijft. Joke is niet meer de persoon die ze was. Ze moet zichzelf af en toe op de rem zetten en heeft afscheid genomen van mensen en zaken die haar geen energie geven.

Intussen krijgen we door de hoofdstukken heen ook een liefdevol portret van wie Michiel was en wat hij betekend heeft; uiteindelijk veel belangrijker dan een antwoord op de vraag wat er is gebeurd.

Bijzonder is dat ook andere nabestaanden aan het woord komen: Iris, de zus van Michiel, bonusvader Jannus en Paul, de beste vriend van Michiel. Hun verhalen maken duidelijk dat de omgeving anderen dan de ouders niet altijd erkent in hun eigen rouw en verdriet. Paul kon zich niet meer concentreren en liep studievertraging op. Het overlijden van een vriend geeft echter geen recht op studie-uitstel. Jannus kent Michiel sinds hij zeven jaar oud is en had een sterke band met hem. Toch kreeg hij vaak te horen: ‘Wat erg voor Joke’. Zijn verbondenheid met Joke en Michiel komt tot uiting in het door hem ontworpen prachtige omslag van het boek.

Wat is er gebeurd? is een prettig leesbaar boek met een aangrijpend persoonlijk verhaal dat voor lotgenoten hoopvol en herkenbaar is – zeker als je kind plotseling is overleden – gecombineerd met bruikbare adviezen voor omgaan met rouw en verlies van een ervaringsdeskundige rouwcoach. Het is daarmee ook waardevol voor werkgevers, collega’s en andere betrokkenen uit de omgeving die iemand in rouw willen bijstaan.

Marja Bouwman

OOK publiceert elk kwartaal boekrecensies in haar tijdschrift Nabij. Dit tijdschrift wordt gemaakt door vrijwilligers, allen lotgenoten. Na publicatie in de Nabij verschijnt de recensie online. Wil jij een boek aan de redactie sturen, zodat het op de OOK-site komt? Stuur de redactie een recensie-exemplaar. Mail: redactie@oudersoverledenkind.nl.