Boekrecensie: En steeds is alles er. Over missen en herinneren

Uitgeverij Van Oorschot, 2023

Onlangs hoorde ik op de radio een gesprek over rouw. Dan spits ik mijn oren. Het was een gesprek met Marjoleine de Vos in verband met een boekje dat ze schreef: En steeds is alles er. De boekhandel is dichtbij.

Het boekje begint met de confrontatie met het dode lichaam van haar vroegere levenspartner: zo vertrouwd en toch zo vreemd dat ze er moeite mee heeft het aan te raken. ‘Het lichaam heeft de dierbare losgelaten.’ Dat dubbele zag ik steeds weer: de spullen die er al lang waren; doen ze ertoe of helemaal niet? En na verloop van tijd is de afwezigheid ook weer vertrouwd, terwijl je dat niet wil.

Marjoleine de Vos is blij met rituelen. ‘Rond de dood kun je bijna niet dankbaar genoeg zijn voor rituelen die niet vragen wat je wilt, maar voorschrijven wat je moet.’

Ze moet steeds zoeken naar woorden. Poëzie is een goed hulpmiddel. Er staan dan ook veel dichtregels in het boekje, van Eva Gerlach, Lars Gustafsson, Tom van Deel, Nasos Vayenas.

Ze zegt: ‘Toch zul je iemand anders worden, iemand die leven kan zonder degene zonder wie ooit niet te leven viel.’ Ik moet denken aan een uitspraak in een interview in Nabij: ‘Ik wil die oude versie van mezelf terug, maar die is er niet meer.’

‘Je vergeet niet, de tijd heelt de wond niet, de tijd plakt pleisters en verzorgt het litteken, maar daaronder…’

Gerie Brouwer

OOK publiceert elk kwartaal boekrecensies in haar tijdschrift Nabij. Dit tijdschrift wordt gemaakt door vrijwilligers, allen lotgenoten. Na publicatie in de Nabij verschijnt de recensie online. Wil jij een boek aan de redactie sturen, zodat het op de OOK-site komt? Stuur de redactie een recensie-exemplaar. Mail: redactie@oudersoverledenkind.nl.