Boekrecensie: De hand van Mustang Sally

Uitgeverij Ambo/Anthos, 2022

De eerste bladzijden van deze roman van Eva Posthuma de Boer komen meteen binnen als een mokerslag. Op 30 juli 1978, een dag voor zijn zesde verjaardag – de crossfiets die hij zo graag wil hebben staat verborgen in de schuur – wordt Abel de Ridder dodelijk aangereden door een vrachtwagen op de dijk voor zijn huis. Hij is de jongste van een gelukkig gezin van vier personen dat door zijn dood volkomen wordt ontregeld. Moeder Louise en vader Rijk gaan ieder op hun eigen manier met hun verdriet om en kunnen elkaar niet bereiken. Rijk vlucht in zijn werk en wil nergens over praten, terwijl Louise niet meer kan werken en wanhopig probeert Abel bij zich te houden. Zus Janna wordt niet gezien in haar verdriet. Ze mist niet alleen haar broertje, maar ook haar ouders en het gezinsleven toen dat nog ‘gewoon’ was.

Vrachtwagenchauffeur Stan Jonk woont verder op aan de dijk. Het ongeluk is hem niet te verwijten, maar hij worstelt met een enorm schuldgevoel over de dood van Abel. Hij zoekt via brieven contact met de familie. Rijk wil niets met hem te maken hebben, Louise gaat er wel op in. Dat zorgt voor verwijdering tussen hen.

Zo’n anderhalf jaar na de dood van Abel wordt Kjeld geboren, het ‘troostkind’. De huisarts  gaf zijn ouders het ongevraagde advies dat ‘een nieuw kind’ de pijn om het verlies van Abel kon verzachten en troost geven. Kjeld is een heel ander kind dan Abel. Van jongs af aan is hij eigenzinnig en tegendraads.  Zijn ongrijpbare karakter brengt zijn omgeving regelmatig tot wanhoop en leidt tot ruzies tussen Rijk en Louise.

De familie De Ridder, het gezin Koelewijn dat naast hen woont, en Stan en zijn zoon Lucas worden veertig jaar gevolgd met tijdsprongen van ongeveer tien jaar. Een originele invalshoek is dat het verhaal vanuit steeds wisselende perspectieven wordt verteld. De enige die niet rechtstreeks aan het woord komt is Kjeld, terwijl hij een belangrijke rol in het boek speelt. Door te lezen hoe de mensen uit zijn omgeving hem zien, krijg je toch een goed beeld van hem.

Naast de dood van Abel en de nasleep daarvan, vinden er in de loop der jaren nog meer dramatische gebeurtenissen plaats bij de gezinnen aan de dijk, iets te veel van het goede naar mijn smaak. Toch is het geen loodzwaar boek, al blijven sommige personen en verhaallijnen wat oppervlakkig. De stijl is redelijk rechttoe-rechtaan en dat maakt het boek prettig leesbaar. De hoofdpersonen zijn in korte passages raak getroffen. Je ziet ze zo voor je en je wilt weten hoe het verder met ze gaat.

In het laatste deel wordt mooi zichtbaar hoe liefde en verbondenheid tussen ouders en kinderen blijven bestaan. En dat het leven de moeite waard is, ook al loopt het vaak anders dan je verwacht.

Marja Bouwman

OOK publiceert elk kwartaal boekrecensies in haar tijdschrift Nabij. Dit tijdschrift wordt gemaakt door vrijwilligers, allen lotgenoten. Na publicatie in de Nabij verschijnt de recensie online. Wil jij een boek aan de redactie sturen, zodat het op de OOK-site komt? Stuur de redactie een recensie-exemplaar. Mail: redactie@oudersoverledenkind.nl.