Boekrecensie: Als er niets meer klopt

Als er niets meer klopt

Triple boeken 2021

Met dit boek wil de schrijfster Ineke Marsman-Polhuijs lotgenoten meenemen in haar rouwproces na het overlijden van haar dochtertje. En daarin is ze wat mij betreft geslaagd. Dit boek had ik ook willen lezen na het overlijden van mijn oudste.

Ineke is zwanger van haar vijfde kindje, Amanda. De zwangerschap verloopt niet helemaal zorgeloos, maar haar overlijden na 24 weken zwangerschap is toch een schok. In haar zoektocht naar woorden wil ze puur en eerlijk vertellen hoe het is om te rouwen, als gelovige, als moeder, als vrouw. Hoe durf je ooit nog te vertrouwen op God na zo’n enorm verlies?

Ik ben opgegroeid met het christelijk geloof, maar ben zelf niet gelovig. Toch was dit boek ook voor mij herkenbaar. De worsteling met het geloof kon ik vertalen als worsteling met de zin van het leven, met het lot dat soms zo genadeloos toeslaat, met zoeken naar steun. En daar kon ik ook als niet-gelovige mee uit de voeten.

Tijdens een christelijke retraite zegt ze bijvoorbeeld tegen de begeleider dat de pijn soms zó overweldigend diep is, dat het lijkt alsof ze geen lucht meer krijgt. De begeleider herkent dit inderdaad en verwijst haar naar Jezus en een bijbelspreuk (Mattheüs 11:28-30) om rust te vinden voor haar ziel.  Ze voelt zich in eerste instantie door deze begeleider niet gekend en veroordeeld. Moet ze dan alles maar gewoon achterlaten, negeren en doorgaan? Maar in de dagen daarna ziet ze dat ze inderdaad een keuze heeft: als de rouw haar overspoelt kan ze ofwel passief worden en het verdriet haar helemaal laten beheersen, of actief uithuilen bij de Heer en uiting geven aan haar verdriet. Ze kan haar kind overgeven in de armen van de Heer.

Ik heb die keuze ook gevoeld, waarbij ik niet God of de Heer voelde, maar een hogere kracht in mezelf en om mee heen. Kracht om het verdriet aan te gaan en volledig te doorvoelen. Juist door haar overlijden heb ik ervaren hoe kwetsbaar en kostbaar het leven is. Ik had het haar zo gegund. Het is haar opdracht aan mij om te vertrouwen en het leven volledig te leven.

Waardevol in het boek is voor mij het feit dat de schrijfster oprecht lastige thema’s aankaart. Dat doet ze door haar eigen kwetsbaarheid te laten zien, haar twijfels, haar gedachten. Heel herkenbaar. De hoofdstukjes zijn zeer leesbaar. In het hoofdstuk ‘Wachten tot de troost komt’ vertelt ze bijvoorbeeld eerlijk dat ze regelmatig snakt naar een fles wijn omdat wijn om eerlijk te zijn, op dat moment meer troost biedt dan God. Ze snakt ernaar wijn te drinken als de kinderen naar bed zijn en zij alleen is met haar Lief, die zich ook geen raad weet met zijn gevoelens. Ze vinden elkaar vaak niet en misschien, vertelt ze eerlijk, is haar blog vooral bedoeld om te communiceren met haar Lief. En dat zo opschrijven, constateert ze tegelijkertijd, is nogal wat. Het komt goed met die twee, maar de twijfel en de machteloosheid naar elkaar is herkenbaar en troostend voor veel lotgenoten.

En zo zijn er nog meer hoofdstukjes met korte mooie beschouwingen. Zoals ‘Murw geslagen’, over hoe je verder gaat nadat je net je kind hebt begraven. Of ‘Verzwijgen’ over wat je zegt als anderen vragen hoeveel kinderen je hebt. Of die mooie metafoor in het hoofdstuk over ‘verwerken’.

Kortom: zeker een aanrader voor gelovige lotgenoten, maar het biedt ook anderen herkenning, troost en perspectief.

Cecile Bus

OOK publiceert elk kwartaal boekrecensies in haar tijdschrift Nabij. Dit tijdschrift wordt gemaakt door vrijwilligers, allen lotgenoten. Na publicatie in de Nabij verschijnt de recensie online. Wil jij een boek aan de redactie sturen, zodat het op de OOK-site komt? Stuur de redactie een recensie-exemplaar. Mail: redactie@oudersoverledenkind.nl.