Boekrecensie: De troost van het kleine goede

De troost van het kleine goede. Omstanders in actie

Uitgeverij Van Warven, 2023

Het verhaal van de duikinstructeur die zijn agenda schoonveegde om met de nabestaanden de duikplek van hun overleden kinderen te bezoeken stond al eerder in Nabij. Nu is er dit boek met nog 17 andere verhalen van omstanders, die in actie kwamen, waar ze dat strikt genomen niet hoefden. De troost van het kleine goede heeft vader Henk Westerveld als titel aan zijn boek meegegeven. Twee van zijn drie kinderen, Willemien en Herman, kwamen in 1999 samen met hun oom Gert-Jan en neef Johan om het leven door een frontale botsing tijdens een vakantie in Spanje.

Twintig jaar

Ruim twintig jaar heeft Westerveld aan dit boek geschreven en geschaafd. De verhalen van de omstanders worden beschreven in het eerste deel van het boek. De insteek ervan intrigeert, is nieuw. De positieve toon is troostend. Al die voorbijgangers hebben op hun manier geholpen hem met hun kleine daden op de been te houden. Bijvoorbeeld de kapster die spullen van de plek van het ongeluk aan hen retourneert, de rechter die het vonnis in de strafzaak uitlegt, zijn baas die ruimte geeft voor rouw, de ambtenaar van de burgerlijke stand die (g)een gewaarmerkt bewijs nodig heeft van hun dood. Het zijn eerlijke en oprechte verhalen, niet altijd makkelijk. Zo verwoordt ‘de sprakeloze’ de verwarring als de familie in haar wanhoop (of gek van verdriet) de spot drijft met de talloze kaarten waarin men ‘geen woorden’ heeft voor dit leed. Of de huisvriend die in de eerste dagen vanuit de behoefte om te troosten bijbelteksten citeert en dan alleen irritatie ontvangt en het huis uitgezet wordt.

Persoonlijke filosofische beschouwing

Ook het tweede deel van het boek is het lezen waard. Westerveld is goed in staat te reflecteren op zijn rouwproces, zijn zoektocht naar troost en houvast. Ook zijn eigen rauwe verhaal moet verteld worden. Hij reflecteert op zichzelf door verhalen uit de bijbel te leggen naast zijn eigen ervaringen. Over hoe de vrienden van bijbelfiguur Job bij hem kwamen en zeven dagen en nachten bij hem zaten, zonder een woord te zeggen. Want zij zagen dat zijn verdriet zeer groot was. Deze woordeloze troost herkennen wij lotgenoten.

Prachtig zijn ook zijn gedachten over ‘vergeving’.  Vergeving, schrijft Westerveld, kan een eenzijdige daad zijn. Als je gevoelens van miskenning, woede of haat kunt loslaten, kun je vrijer leven. Je zit niet meer vast aan de dader.

Geraakt werd ik ook door het hoofdstuk ‘Zin en onzin’. Daarin een persoonlijke filosofische beschouwing over de zinloosheid van de dood. Eerst wil hij dit zin geven door strijd te leveren. Strijd tegen de autoriteiten die de rampplek niet netjes hebben opgeruimd, waardoor er veel persoonlijke items achterbleven. Uiteindelijk wil hij zelf doorleven. Niet alleen omdat er geen alternatief is. Maar ook omdat er niet alleen elke dag moeilijke momenten zijn, maar ook steeds vaker momenten zijn waarop je geniet van de dingen om je heen.

In al deze reflecties zit de absolute meerwaarde van dit boek, waarin je vijfentwintig jaar lotgenootschap herkent.

Cecile Bus

OOK publiceert elk kwartaal boekrecensies in haar tijdschrift Nabij. Dit tijdschrift wordt gemaakt door vrijwilligers, allen lotgenoten. Na publicatie in de Nabij verschijnt de recensie online. Wil jij een boek aan de redactie sturen, zodat het op de OOK-site komt? Stuur de redactie een recensie-exemplaar. Mail: redactie@oudersoverledenkind.nl.