VBZ: Waarom muziek zo lastig en ook mooi kan zijn na een verlies

Would you know my name?

If I saw you in heaven

Would you be the same?

If I saw you in heaven

I must be strong

And carry on

‘Cause I know I don’t belong

Here in heaven

 Jarenlang kon ik het lied Tears in Heaven van Eric Clapton niet luisteren. Zodra ik de eerste gitaarakkoorden hoorde, was ik weer elf jaar oud en terug op de begrafenis van mijn oudste broer. Hij overleed op 23-jarige leeftijd door een vliegtuigongeval. Ik herbeleefde door het lied gelijk het verdriet van die periode en ook was het gemis weer extra pijnlijk aanwezig. Het nummer was soms voor mij ook een manier om terug te komen bij het verdriet als dat in bepaalde periodes volledig afwezig was, eigenlijk een handvat om mij te kunnen overgeven aan het gemis.

Muziek heeft iets super krachtigs. Het maakt allerlei emoties in je los, omdat het je zo kan terugbrengen naar een moment/periode of naar bepaalde gevoelens. Dat is niet alleen bij rouw zo, maar ook bij andere belevenissen. Als ik bepaalde liedjes van vroeger terugluister kan ik zo bedenken op wie ik toen ook alweer verliefd was of welke geweldige dansmoves (niet dus) ik had op feestjes.

Maar hoe komt het toch dat muziek die kracht heeft? Dat het emoties tastbaar maakt, die je zelf misschien niet onder woorden kunt brengen en dat het nostalgische gevoelens oproept? Of dat het maakt dat je een dierbare ineens weer heel dichtbij voelt?

Muziek zorgt voor gelukshormonen
Ik las op de website van Monuta een interview met Mark Reybrouck, onafhankelijk muziekpsycholoog en hoogleraar aan de faculteit Letteren van de KU Leuven. Hij vertelt dat muziek iets losmaakt bij mensen en dat er daarbij ook endorfines in de hersenen worden aangemaakt. Dat zijn ‘gelukshormonen’ die je een fijn gevoel kunnen geven en je in een lastige periode kunnen helpen om je beter te voelen. Muziek kan dus ook troostend zijn. Reybrouck: ”Verdriet is één van de zes basisemoties en is een essentieel onderdeel van een verwerkingsproces. Zonder verdriet kunnen we heftige emotionele gebeurtenissen geen plekje geven. Het is nodig om te overleven. Een droevig gevoel, ook aangewakkerd door muziek, zorgt voor de productie van hormonen in de hersenen. Doordat we pijn voelen maken we endorfine aan en gaan we ons uiteindelijk beter voelen.’’

Volgens hem is het ook heel logisch dat mensen in Nederland vaak Nederlandstalige nummers spelen bij een afscheid. ‘’Doordat mensen de tekst makkelijk begrijpen, versterken de tekst en de muziek elkaar, en daarmee ook het gevoel dat mensen krijgen (..) Het echte diepe effect wordt echter niet door tekst maar door de muziek veroorzaakt, zeker in situaties waar gevoelens centraal staan en ervaren mogen worden.’’

Muziek activeert een deel in onze hersenen waar onze herinneren en gevoelens zijn opgeslagen. Het brein staat dus eigenlijk gewoon ‘aan’ bij het luisteren naar nummers.

Dankbaar voor muziek
Hoewel ik Tears in Heaven eerst juist heel pijnlijk vond om te beluisteren, ben ik nu jaren later dankbaar voor het lied. Het nummer bood mij troost in een mega lastige periode en heeft mij geholpen om mijn emoties te verwerken. Als ik het nu plots op de radio hoor is het een manier voor mij om in mijn drukke leventje stil te staan bij mijn broer. Niet alleen nog maar op een pijnlijke manier, maar ook op een trotse manier. Trots op hoe stoer en knap hij was. Trots dat hij mijn grote broer was.

Beyond the door

There’s peace, I’m sure

And I know there’ll be no more

Tears in heaven

Meer blogs

29 januari 2022

Het verhaal van een lotgenoot – Lieke verloor haar broertje van 17

Lees het verhaal van Lieke, een lotgenoot van de verbonden broers en zussen. Lieke verloor haar broer Jorrit toen hij 17 was. Ze vertelt wat ze mist, en dat ze hem mist.

Lees meer

16 maart 2021

Podcast: Mijn zusje heeft ook 16 jaar gelééfd!

In deze podcast van vereniging Ouders Overleden Kind luister je naar Marleen en Niek, die praten over het verlies van dochter en zus Lonneke. Een herkenbaar verhaal, ook voor Verbonden Broers en Zussen (VBZ).

Lees meer