Boekrecensie: Vloedgolf

Iedereen herinnert zich de tsunami in Zuidoost-Azië die op 26 december 2004 aan 230.000 mensen het leven kostte. Sonali Deraniyagala verliest bij deze natuurramp haar man Steve, haar twee zoontjes van zeven en vijf jaar oud en haar ouders in Sri Lanka. Ook een goede vriendin en haar moeder komen om. Als enige blijft Sonali wonderwel gespaard.

In dit persoonlijke en openhartige boek schrijft de auteur over haar onmetelijke verdriet en hoe ze daarmee om leert gaan in de loop der jaren. Het laatste hoofdstuk is geschreven in juni 2012.

Vloedgolf begint met de surrealistische gewaarwording dat er iets vreemds aan de hand is met de oceaan. Instinctief vluchten Sonali en haar gezin zo snel mogelijk uit het hotel aan de kust waar ze verblijven. Er is zelfs geen tijd meer om haar ouders in de kamer naast hen te waarschuwen. Later blijkt niet alleen het hotel maar de wijde omgeving volledig weggevaagd te zijn door de vloedgolf.

Ze worstelt met wat haar identiteit nu is en of ze wel echt moeder was.

Het eerste half jaar na de ramp is Sonali compleet in shock en verdoofd. Ze verblijft in een verduisterde kamer bij haar tante en komt amper haar bed uit. Familie en vrienden houden haar dag en nacht in de gaten om te voorkomen dat ze zichzelf iets aandoet. Ze gaat veel alcohol drinken en slaappillen slikken om niets te hoeven voelen en haar nachtmerries te onderdrukken. Verstandelijk weet ze vrijwel meteen dat iedereen dood is, maar lange tijd kan ze de confrontatie met de afschuwelijke werkelijkheid niet aan. Ze vermijdt bewust alles wat aan haar leven voor de ramp en aan haar dierbaren herinnert. Zo duurt het vier jaar voordat ze het huis in Londen, waar ze met haar gezin woonde, weer durft te betreden.

In de loop der jaren krabbelt ze langzaam op, al heeft ze soms het gevoel weer terug bij af te zijn. Woede, schuldgevoel, schaamte, angst om gek te worden en gevoelens van een intense verlatenheid overvallen haar. Niet alleen is haar gezin verdwenen, maar ze is uit haar oude, veilige leven gegooid. Ze worstelt met wat haar identiteit nu is en of ze wel echt moeder was. Vooral naar haar kinderen kampt ze met schuldgevoel. ‘Maar ik was er niet toen ze me het meest nodig hadden. Ik weet dat ik in dat woeste water niet bij machte was om naar ze toe te gaan, laat staan dat ik wist waar ze waren. Hoe dan ook heb ik ze in de steek gelaten. Op die angstaanjagende ogenblikken waren mijn kinderen net zo hulpeloos als ik, ik kon er niet voor ze zijn, maar wat zullen ze me nodig hebben gehad.’

Na enkele jaren vestigt Sonali zich in New York voor haar werk. Daar zwijgt ze aanvankelijk tegenover de mensen die ze ontmoet over wat ze met zich meedraagt, om de ander maar ook zichzelf te sparen. Alsof ze in een getuigenbeschermingsprogramma is beland. Totdat ze zich realiseert dat het voor haar nodig is om de werkelijkheid van het bestaan van haar geliefden te erkennen en daarmee van haar eigen bestaan.
Haar therapeut in New York moedigde haar aan te schrijven over haar herinneringen en ze toe te laten. De herinneringen aan de gewone dagelijkse dingen uit hun leven als gezin, de grapjes, hobby’s en onhebbelijkheden van de jongens en Steve vormen het mooiste deel van het boek. En het aangrijpendste, omdat je weet dat zij deze herinneringen nooit meer samen met haar dierbaren kan ophalen.
Een indrukwekkend boek over een niet te bevatten verlies.

Marja Bouwman

Sonali Deraniyagala – Vloedgolf.
Nieuw Amsterdam Uitgevers, 2013

Omdat dit boek al langer geleden is verschenen, is het vooral tweedehands verkrijgbaar. Ook kun je bij je eigen boekhandel kijken of zij een exemplaar hebben. Je vindt deze info via: https://www.hebban.nl/boek/vloedgolf-sonali-deraniyagala

Meer blogs

9 juli 2020

Recensie: Een sky full of gedoofde lichtjes

OOK recenseert boeken over verlies. Journalist Remco de Ridder verloor vier familieleden bij de MH17-vliegramp. De ramp relativeert alles in zijn leven. Familie en vrienden helpen hem overeind te blijven.

Lees meer

1 september 2016

Vermist voor altijd

Liesbeth (76) is de moeder van Annemieke en Erik. Erik raakte in 1993 op 22-jarige leeftijd vermist na een bootongeluk in Tanzania. Hij is nooit gevonden. “Ook wij hebben onze zoon Erik veel te vroeg moeten verliezen.”

Lees meer