Boekrecensie: Noem haar naam

Jorie Horsthuis wordt in 1981 in Hengelo geboren. Als ze zes jaar oud is, vertelt haar moeder haar dat ze een tweelingzusje heeft, dat overleden is bij de geboorte. Ze noemt ook haar naam en drukt Jorie op het hart dat ze die nooit tegen iemand mag zeggen. Het onbekende zusje wekt Jorie’s nieuwsgierigheid en ze vraagt er af en toe naar, maar omdat haar moeder iedere keer begint te huilen, laat ze het rusten.

Jorie spreekt er ook niet met anderen over, al fantaseert ze soms hoe het geweest zou zijn als haar zusje had geleefd. Een kantelmoment is als vrienden een doodgeboren kindje krijgen. Zij praten over hun kind en tonen hun verdriet en verslagenheid. Jorie vraagt zich af waarom dat bij haar thuis anders was en wat de invloed van de dood van haar zusje op haar eigen leven is. Het is tijd om op zoek te gaan naar het verhaal van haar zusje.

Dat Horsthuis journalist is, is te zien aan de vlotte schrijfstijl van het boek en aan het gedegen onderzoek dat ze heeft verricht. Ze verdiept zich in het onderwerp doodgeboorte door de jaren heen. Ze leest veel boeken over het onderwerp en praat met allerlei mensen. Ondermeer met professionals als gynaecologen, vroedvrouwen en onderzoekers. Ze ontmoet ook bijzondere gesprekspartners als de pastor die het initiatief voor het eerste officiële monumentje voor doodgeboren kinderen op een begraafplaats nam, en andere ‘halve tweelingen’.

De persoonlijke zoektocht vindt stap voor stap plaats. Steeds bespreekt Horsthuis alles met haar ouders en twee jongere broers en dat maakt veel los.
Duidelijk wordt dat haar ouders met de beste intenties niet over hun overleden kind spraken, omdat zij hun andere kinderen een vrolijke, onbezorgde jeugd wilden geven. Jorie zweeg omdat zij haar ouders niet verdrietig wilde maken. Nog steeds voelt zij zich schuldig als haar moeder verdrietig wordt. De loyaliteit aan haar ouders is groot. Ze beschrijft haar dilemma’s open en eerlijk en als lezer leef je met haar mee.

Het persoonlijke verhaal wordt mooi verbonden met het tijdsbeeld. Voor haar ouders is het nog steeds een trauma dat zij niet bij het afscheid van hun kindje zijn geweest. Uit Jorie’s onderzoek blijkt dat zij geen uitzondering waren, in die tijd was dit gebruikelijk en werd het zelfs geadviseerd. Dat is nu gelukkig anders. Erkenning is er ook gekomen met de wetswijziging die registratie van doodgeboren kinderen in de Basisregistratie Personen mogelijk heeft gemaakt.

Als iets duidelijk wordt uit het boek, is het dat broers en zussen hun eigen rouwproces hebben, een tweeling in het bijzonder, en dat zwijgen grote invloed heeft. Jorie concludeert dat door elkaar te willen beschermen haar ouders en zij het verdriet en de eenzaamheid juist hebben vergroot. Aan het slot van het boek is de stilte in het gezin doorbroken en mag de naam van het tweelingzusje eindelijk worden genoemd.

Noem haar naam is een mooi en interessant boek, niet alleen voor een ‘halve tweeling’ maar voor alle broers en zussen, ouders en andere familieleden die te maken hebben (gehad) met een overleden kind waar niet over gesproken kon worden.

Marja Bouwman

Jorie Horsthuis – Noem haar naam. Op zoek naar een zusje dat er nooit is geweest.
Ambo/Anthos uitgevers, 2020

Meer blogs

27 april 2020

Boek: Als je een broer of zus verliest, Minke Weggemans

Recensie: Minke Weggemans schreef een informatief en ontroerend boek over het verlies van broers en zussen. Niet alleen geschikt voor achterblijvende broers en zussen, ook voor ouders lezenswaardig.

Lees meer

6 augustus 2022

Het verhaal van een lotgenoot – Marieke verloor haar broer toen ze 20 was

Een zachtaardige, lieve jongen met leuke humor en die erg smakelijk om zichzelf kon lachen. Maar ook iemand die complex kon zijn en niet altijd…

Lees meer