Boekrecensie: Na de Bataclan

Dit uit het Frans vertaalde boek is de weerslag van gesprekken tussen twee vaders die een kind verloren op 13 november 2015 bij de aanslag op de concertzaal Bataclan in Parijs.

Lola Salines ging toevallig met een vriendin mee die een kaartje over had voor het concert en werd dodelijk getroffen. ‘s Middags had haar vader Georges haar nog gezien: ‘Lola en ik praatten over koetjes en kalfjes. Als je geen enkele reden hebt om te denken dat je elkaar nooit meer ziet, zeg je niet tegen elkaar wat er echt toe doet.’

De ouders van Samy Amimour verkeerden in de veronderstelling dat hij in Syrië verbleef, maar hij blijkt een van de drie aanslagplegers te zijn. Hij werd in de Bataclan doodgeschoten door de politie. Lola en Samy waren allebei achtentwintig jaar oud.

Georges Salines is medeoprichter en eerste voorzitter van een stichting waarin slachtoffers en familieleden van slachtoffers van de aanslag zich hebben verenigd. Vanaf het begin heeft hij aandacht gevraagd voor het aangaan van de dialoog en verbinding met moslims om haat en onbegrip tussen moslims en niet-moslims in Frankrijk te voorkomen. In februari 2017 werd hij benaderd door Azdyne Amimour, de vader van Samy, die aangaf zich wat betreft zijn zoon ook slachtoffer te voelen. Een gedachte die zeker niet bij alle nabestaanden weerklank vindt. Salines ging op de uitnodiging voor een ontmoeting in. Na het eerste gesprek volgden er meer en er ontstond een vriendschap. Hij benadrukt de overeenkomsten tussen hen. ‘Boven alles zijn wij twee vaders die allebei een kind hebben verloren, twee liefhebbers van reizen en cultuur, we zijn beiden aan de Middellandse Zee geboren, we zijn beiden mensen.’

Amimour wil de haat doorbreken en de pijn van de ouders van slachtoffers delen. Hij veroordeelt geweld en de daden van zijn zoon ten zeerste. Hij vraagt zich nog dagelijks af wat er gebeurd is met zijn ooit zachtaardige kind en voelt zich schuldig dat hij als vader niet heeft kunnen ingrijpen. Had hij zijn zoon harder moeten aanpakken, is hij te weinig aanwezig geweest?

De mannen spreken met elkaar over hun achtergrond, hun gezin, religie en politiek, de opvoeding van hun kinderen en over Samy en Lola. De dialoogvorm doet soms wat gekunsteld aan en sommige passages zijn wat lastiger te volgen voor wie, zoals ik, minder goed thuis is in de geschiedenis en politiek van Frankrijk. Maar dat doet niet af aan de kracht van het persoonlijke verhaal. De vaders vertellen hoe zij de aanslag en de nasleep daarvan hebben beleefd, de reacties van de omgeving en de media, en de gevolgen van de gebeurtenissen voor henzelf en hun gezinsleden. Samen proberen zij na te gaan hoe de radicalisering van Samy is verlopen en wat hem heeft bezield.

Zij bevragen elkaar open en met respect. Het boek eindigt met twee brieven: een van Amimour aan Lola, waarin hij haar om vergeving vraagt en een van Salines aan Samy, waarin hij hem indringend vraagt naar het waarom van de aanslag.

Het is bijzonder en bemoedigend om te lezen hoe deze vaders, ondanks hun verschillen, in vertrouwen en openheid in gesprek zijn gegaan en hun verdriet kunnen delen. Het maakt ook de onmacht en het verdriet van de vader van een dader van een verschrikkelijke terreurdaad invoelbaar.

Marja Bouwman

Georges Salines en Azdyne Amimour – Na de Bataclan. De zoon van de ene vader pleegde de aanslag, de dochter van de ander kwam om het leven.
Ambo/Anthos uitgevers, 2020

Meer blogs

16 september 2022

Boekrecensie: 30 messteken

Dit boek beschrijft het zowel het juridische als het persoonlijke proces dat vader Rob doorging en -gaat, na de gewelddadige dood van zijn dochter Kim.

Lees meer

17 mei 2018

Boek: Rouw op mijn dak

Lees de OOK-recensie over het boek Rouw op mijn dak van Martin Los. Martin is opgeleid als gereformeerd predikant. Hij kreeg vijf kinderen en stapte daarna over naar de RK kerk. Hij schrijft over het verlies van zijn dochter, over rouw en zijn ervaring als lotgenoot.

Lees meer